Barkod Nedir?
Tanım
Barkod, makinelerin insan gözünden çok daha hızlı okuyabileceği şekilde kodlanmış görsel bir veri sembolüdür. En basit tanımıyla, bir sayının veya metnin çizgi ve boşlukların (ya da karelerin) desenine çevrilmiş halidir.
"Barkod" hem tek boyutlu (1D) çizgi kodlarını hem de iki boyutlu (2D) sembolleri kapsayan genel bir terimdir. Bir barkod kendi başına bir anlam taşımaz; taşıdığı numaranın ne ifade ettiğini onu okuyan sistem belirler.
Bir barkodu okumak için özel bir tarayıcıya gerek yoktur; günümüzde bir telefon kamerası da yeterlidir. Değerin ne olduğunu görmek için görselden barkod okuma gibi bir araca bir fotoğraf yükleyebilirsiniz.
1D ve 2D barkodlar
1D (tek boyutlu) barkodlar EAN-13, UPC-A, Code 128 ve ITF-14 gibi türleri kapsar. Bunlar farklı kalınlıktaki dikey çizgilerden oluşur ve genellikle yalnızca bir numarayı ya da kısa bir metni temsil eder; veriyi tek bir yatay yönde taşırlar.
2D (iki boyutlu) barkodlar QR Code, Data Matrix ve PDF417 gibi türleri içerir. Veriyi hem yatay hem dikey olarak kodladıkları için aynı alanda çok daha fazla bilgi taşıyabilirler; bir QR kod yüzlerce karakterlik URL veya metin barındırabilir.
Yaygın bir yanlış anlama, QR kodun barkoddan ayrı bir şey olduğudur. Aslında QR Code bir 2D barkod türüdür; "barkod" şemsiye terimdir, QR ise onun bir alt kümesidir.
Yaygın barkod türleri
Perakendede en sık karşılaşılan tür EAN-13'tür; süpermarket raflarındaki neredeyse her ürünün üzerinde bu 13 haneli barkod bulunur. Kuzey Amerika'da bunun karşılığı 12 haneli UPC-A'dır.
Lojistik ve envanterde ise alfanümerik veri taşıyabilen Code 128 baskındır; kargo etiketlerinde, depo raflarında ve dahili takip sistemlerinde yaygındır. Koli ve kutularda ise dayanıklı ITF-14 tercih edilir.
Ürünlerinize hangi türün uygun olduğuna karar verdikten sonra barkod oluşturucu ile yazdırmaya hazır bir görsel üretebilirsiniz.
Yaygın kullanım alanları
Barkodlar en çok perakende ürün etiketlerinde, depo ve envanter yönetiminde ve kargo/lojistik etiketlerinde kullanılır. Kasada hızlı fiyat okuma, stok sayımı ve sevkiyat takibi bu sayede otomatikleşir.
Perakende dışında da geniş bir kullanım alanı vardır: etkinlik ve ulaşım biletleri, kütüphane kitapları, hastane hasta bileklikleri, varlık (demirbaş) takibi ve restoran menüleri barkod ve QR kodların sık görüldüğü yerlerdir.
Ortak nokta şudur: barkod, bir fiziksel nesneyi dijital bir kayda hızlı ve hatasız bağlamanın yoludur.
Okunabilirlik neye bağlıdır
Bir barkodun güvenilir okunması boyut, kontrast ve "quiet zone" (sessiz alan) denen kenar boşluğuna bağlıdır. Koyu çubukların açık bir zeminde olması ve barkodun her iki yanında yeterli boşluk bulunması gerekir.
Baskı kalitesi de kritiktir: düşük çözünürlüklü bir yazıcıda ince çubuklar birleşebilir, bulanık bir baskı tarayıcıyı yanıltabilir. Termal ve lazer yazıcı ayarları için barkod yazdırma ayarları yazısına bakabilirsiniz.
Baskıdan sonra bir örneği mutlaka test edin; "her yerde garanti okunur" gibi bir söz gerçekçi değildir, ancak doğru üretilmiş bir barkod standart tarayıcıların büyük çoğunluğunda sorunsuz okunur.
Önemli sınır
Bir barkod oluşturmak, o numaranın resmi olarak bir ürüne veya firmaya kayıtlı olduğu anlamına gelmez. Herhangi bir aracı kullanarak geçerli bir barkod görseli üretebilirsiniz, ama bu size numaranın "sahipliğini" vermez.
Perakende zincirlerinde satılacak ürünler için benzersiz ve kayıtlı bir GTIN gerekir; bu numaralar GS1 gibi yetkili kuruluşlara başvurularak alınır. Bu site resmi GS1 numarası tahsis etmez.
Bir numaranın check digit'inin doğru olması yalnızca teknik geçerliliği gösterir. Kavramı daha iyi anlamak için GTIN nedir ve check digit nedir yazılarını okuyabilirsiniz.